Giới thiệu về cây kéo

Cây kéo (Scissors) được người Ai Cập phát minh đầu tiên vào khoảng 1500 trước Công Nguyên. Ngày nay kéo được sáng tạo ra vài trăm kiểu phục vụ các mục đích khác nhau tuy nhiên về cơ bản vẫn không đổi. Đầu tiên mời bạn xem cấu tạo cơ bản của một cây kéo:
cấu tạo chung của một cây kéo
Những khái niệm này chỉ là để xem chơi cho biết, thực ra không phải là điều người chơi bonsai cần quan tâm. Cái chúng ta cần biết là loại kéo nào dùng cắt tỉa cây thì tốt? Dù người ta luôn nghiên cứu cải tạo cây kéo nhưng nó luôn ở 1 trong 2 loại chính sau đây:

Loại kéo lưỡi không sắc

Điển hình của kéo dạng này là chiếc kéo văn phòng dùng để cắt giấy. Cạnh của nó không sắc như dao mà chỉ được mài hơi vát, mặt tiếp xúc giữa 2 lưỡi kéo phẳng. Kéo dạng này sẽ cắt vật thể tại điểm T. Đối với những vật có đường kính hơi lớn chút (ví dụ cành cây đường kính 3mm) thì vật thể sẽ bị ép dập xuống trước khi tách làm đôi tại điểm T.
Loại kéo này thích hợp để tỉa lá, bởi lá bị dập ở chỗ cắt sẽ ít chảy nhựa hơn lá bị cắt quá ngọt. Tuy nhiên đối với mấy loại sanh-si-đa thì dù bạn cắt kiểu gì thì nhựa vẫn tuôn thành dòng!
kéo có lưỡi không sắc
cắt vật thể có đường kính lớn bằng kéo

Kéo có cạnh sắc như dao

Loại này có cạnh mài sắc như dao (cạnh ngoài lưỡi kéo mài vát nhiều hơn so với loại kéo cạnh không sắc), phần tiếp xúc giữa 2 lưỡi kéo chỉ là một đường mảnh sát lưỡi, phần còn lại của lưỡi kéo được làm cong sang 2 bên (hơi khó tả, nhưng bạn mua 1 cái kéo “mặt trong lưỡi không phẳng” về nhìn là hiểu ngay). Nhờ có lưỡi sắc nên vật thể được cắt ngay khi lưỡi kéo đi qua chứ không phải bị ép dập tới điểm T rồi mới tách ra. Loại kéo này có phần tiếp xúc giữa 2 lưỡi kéo thấp nên ma sát ít, tỉa cây lâu đỡ mỏi tay hơn.
Loại kéo này thích hợp để tỉa cành con có đường kính khoảng 3mm. Vết cắt sẽ ít bị dập và mau liền sẹo.
kéo tỉa bonsai
Để dễ hình dung hơn, mời bạn xem hình ảnh mặt cắt ngang lưỡi kéo dưới đây:
hình ảnh mặt cắt ngang lưỡi kéo

Chọn mua kéo tỉa bonsai

Bạn lấy cái hình dưới, đem ra thợ rèn nhờ họ làm cho 1 cái giống như thế là được. Đây là cái kéo rèn thủ công giá 150k. Cây kéo này dùng rất thích, cắt cành 5mm ngọt xớt, cầm nhẹ tay. Loại kéo này có thể bạn ra hàng sắt mua cũng có bán, tuy nhiên chất lượng không được tốt như hàng đặt làm, bạn có thể mua về và chỉnh lại một chút cho bén. Khi chọn mua, bạn nên lưu ý 3 điểm:

  • Phải là loại kéo cạnh sắc, vuốt tay vào là chảy máu!
  • Lưỡi kéo không nên dài quá như kiểu kéo cắt giấy, chỉ cần dài khoảng 5cm là đủ. Nếu dài quá cắt nhanh mỏi tay mà lại khó thao tác.
  • Nên chọn loại có lưỡi kéo và cán kéo liền 1 khối (từ 1 thanh sắt rèn ra). Đừng chọn loại kéo có cán hàn vào lưỡi, sau này cắt mạnh thì cán sẽ bị uốn cong, lưỡi không khép kín được. Dù bạn có bẻ lại cán thì cắt vài lần nó lại cong như cũ. Cũng không nên chọn kéo có cán bằng nhựa. Nhựa sẽ dần bị giòn theo thời gian và khi cắt mạnh dễ gãy.

kéo tỉa bonsai rèn thủ công
Như trên đã trình bày, nếu cẩn thận hơn thì bạn nên sắm thêm 1 cây kéo dạng cạnh vát (ví dụ kéo cắt giấy) để tỉa lá cho đỡ chảy nhựa.
kéo tỉa lá

4 bình luận

  1. LuxBonsai
    LuxBonsai 01/10/2015 at 21:55 |

    Vũ Hưng bác ý dạo này già rồi nên không nhớ đc nhiều. E còn định mời bác ý viết sách nhưng bác ý bảo mệt. :D

  2. Khách
    Khách 30/10/2015 at 13:11 |

    Giấy nhám có 2 loại :
    -nền giấy thường + keo rẻ tiền+ hạt cát = giấy nhám gỗ = giấy nhám khô
    -nền giấy dầu +keo khó tan ở nước + hạt cát = giấy nhám nước.

    Độ nhám (grit) = độ lớn hạt cát silic hoặc những hạt đá cứng.
    Ở Mỹ họ phân biệt :
    -độ grit = 12 thì hạt cát lớn cỡ 1800 micromillimeter
    -độ grit = 200 thì hạt cỡ 70 micr-mm
    -độ grit = 600 thì hạt cỡ 25 micro-mm
    -độ grit = 1000 thì hạt cỡ 20 micro-mm
    -độ grit = 6000 thì hạt cỡ 04 micro-mm

    những món đồ thép không rỉ mà dùng giấy nhám cỡ 1000 grit (họ in
    số này ở mặt lưng giấy nhám) là sáng bóng rồi.
    Còn muốn sáng như gương thì cỡ 2000 grit là tuyệt hảo.

    Sở dĩ cần xài giấy nhám nước để mạt kim loại (rất mịn) từ vật được
    chà không bám chắt vào mặt giấy nhám (do tĩnh điện)
    https://en.wikipedia.org/wiki/Sandpaper

  3. Nên sắm những dụng cụ nào để làm cây cảnh?
X