Vào cuối năm 2014, mình nhớ đã đọc trong số báo Hoa Cảnh nào đó (báo được anh Nguyễn Thiện Tịch gửi qua mail), đã có bài viết đặt vấn đề: xét lại việc chơi bonsai với cách định vị cành 1, cành 2, cành 3. Vả lại, nếu có dịp xem ở những sách vở Bonsai khác, mình đố các bạn tìm thấy có quyển sách ngoại quốc nào “đề cập đến các quy tắc tỉ lệ cây bonsai phải có”. Ngay như, quyển của Giáo sư Amy Liang, bà ta cũng chả hề đề cập gì đến bất kỳ một tỉ lệ nào trong suốt quyển sách dày 288 trang.
sách của giáo sư amy liang
Mà ngay đến những quyển sách về căn bản Bonsai mới xuất bản một vài năm nay, như quyển “The Foundation of Bonsai” ( Bonsai Căn Bản) của anh chàng Harry Harrington xuất bản năm 2015, tuy hết sức chi tiết nhưng tác giả này không hề đá động gì tới những tỉ lệ hay điều gì gọi là quy tắc bonsai!
The Foundation of Bonsai

Tóm tắt lại :
a.Tỉ lệ trong bonsai chỉ là một trong hơn 7 nguyên tố căn bản cho một sáng tác nghệ thuật.
b. Cụ John Naka trong sách Kỹ thuật Bonsai nhắc lại vấn đề “tỉ lệ vàng” để giải thích một số những tác phẩm bonsai. Theo đó, những tác phẩm đẹp, thuận mắt, thường có những tỉ lệ thân, cành chậu phù hợp tỉ lệ vàng.
c. Việc hướng dẫn những căn bản bonsai tại một số vùng miền đã dựa trên sự hiểu lầm: dùng một gợi ý tỷ lệ mỹ thuật (trong số nhiều tỉ lệ khác) để đặt ra quy định chuẩn mực bonsai. Từ đó, các học viên “giữ cứng” những quy tắc chuẩn mực này cho mọi tác phẩm nên không còn tính nghệ thuật. Tình trạng này gây ra hiện tượng “cây bài Bonsai”, có lẽ chỉ có ở Việt Nam (?).
d. Cây bài là 1 dáng cây đẹp, tuy nhiên không chỉ có mỗi dáng đó trong bonsai. Làm cây nên tùy cảm hứng và đặc điểm riêng của từng phôi.

Mình chả hiểu là đến Hội Hoa Xuân năm 2016 thì hình ảnh tổng quát những cây Bonsai sẽ như thế nào. Chứ còn so sánh một số hình ảnh bonsai triển lãm từ năm 2013, đến triển lãm tháng 6-2015 vừa rồi, kết quả của “quy tắc cành 1,2,3” vẫn còn phảng phất khá rõ. Thế nên, đứng từ xa mà ngắm một dàn cây bonsai triển lãm là đã phần nào nhận ra “nét đặc biệt Việt Nam”.
cây triển lãm ở hội hoa xuân
Nếu so sánh với triển lãm ở bất kỳ quốc gia nào khác, ta đều dễ dàng nhận ra sự khác biệt:
triển lãm nước ngoài

Bài liên quan:
30 nguyên tắc abc cho người mới học làm cây
Ứng dụng quy tắc nghệ thuật trong bonsai
Quy tắc nghệ thuật trong bonsai

2 bình luận

  1. Vẻ đẹp bonsai (phần 5)
    Vẻ đẹp bonsai (phần 5) 20/07/2014 at 02:31 |
  2. Vẻ đẹp của bonsai (phần 4)
X