Tác giả tiếp tục nuôi xổng cây cho tới năm 2014. Trong thời gian đó mặt phía Nam nhận nhiều ánh nắng hơn nên phát mạnh và bắt đầu có những đường chuyển ấn tượng trên thân. Tác giả cho rằng với người phương Tây, việc nhìn tác phẩm bonsai có hướng chuyển động từ trái qua phải có vẻ dễ nhìn hơn, do đó tác giả đã phác thảo tương lai em Shimpaku này như sau:
cây shimpaku của brian năm 2014
đường thân cây shimpaku của brian năm 2014
phác thảo cây shimpaku của brian năm 2014


Tới cuối tháng 8/2014, tác giả bắt tay vào việc tạo dáng. Đây là đồ nghề!
đồ nghề làm cây
Vẽ phấn xác định những phần làm lũa. Động tác này khá quan trọng bởi ta cần dò chính xác đường mạch nhựa lên những cành chính định giữ lại. Nếu mất mạch nhựa tương ứng với cành thì cành đó sẽ bị bỏ:
vẽ phấn xác định đường chuyển động của cây
cành shimpaku bị cắt bỏ
đường jin trên thân cây shimpaku
tổng thể cây shimpaku của brian sau khi tạo hình sơ bộ
Hiện tại, tác giả giữ cho phần bên trái tiếp tục sống. Nó có 2 lý do: sẽ khiến cây khỏe hơn và sau này làm gỗ tươi thì dễ hơn gỗ khô. Tác giả cũng thử quấn dây một cành Jin xem nó cần bao lâu để cố định dáng như vậy, đó sẽ là một kinh nghiệm rất thú vị! Cành thấp nhất bên phải cũng được dùng dây kéo xuống vị trí dự kiến:
cây shimpaku tháng 8 2014 của brian
1 tháng sau đó, tức là cuối tháng 9/2014, cây được làm mạnh tay hơn. Tất cả chỉ làm bằng dụng cụ đơn giản, không dùng máy móc gì cả:
nhánh bên trái cây shimpaku của brian
Đây là tổng thể cây sau khi làm vào tháng 9/2014:
cây shimpaku của brian vào tháng 9 2014
Công việc tạm dừng ở đây, và tác giả sẽ tiếp tục làm nó vào mùa xuân năm tới nếu thấy cây khỏe mạnh:
cây shimpaku của brian tháng 9 2014
Cho tới thời điểm này, tác giả định làm cây như hình vẽ dưới. Bạn thấy sao?
phác thảo cho cây shimpaku của brian

Nguồn dịch từ nebari bonsai.

Bài này mình không bình luận về tạo hình của tác giả Brian nữa (kẻo có người bảo chẳng có cây nào ra hồn mà cứ bình suốt). Bài này mình xin nhắc các bạn 2 điểm đáng chú ý trong bài viết gốc của Brian:
1. Cành hướng về phía Nam phát triển mạnh nhất
Tại sao như vậy? Vì ở các nước ôn đới phía Bắc bán cầu như nước Anh thì thời gian chiếu sáng và cường độ sáng ở mặt Nam là lớn nhất. Bởi thế mà có một kỹ năng xác định phương hướng khi lạc trong rừng ở những nước này là nhìn tán lá của những cây cao nhất (ở nước mình thì không áp dụng được bạn nhé!)

-Căn bản đưa ra một mẫu cây lý tưởng: cây mọc không bị giông tố bão bùng, không bị cây nào chung quanh hiếp đáp.

-Bốn mặt của cây có cành dài cành ngắn: tương ứng với một cây lý tưởng ở vùng ôn đới.

*Tại ôn đới (phía trên vĩ độ 23 độ 27 phút), phía Bắc của cây gần như chả có tí ánh sáng mặt trời nào rọi tới vì mặt trời chạy tới +23 độ 27 phút (Bắc chí tuyến ) là tối đa. Vì thế chả có cành nào phát triển ra hồn nên từ từ rụi ráo. Thế là mạn này của cây chả còn cành nào gần gốc. Trên gần đỉnh chỉ lơ thơ mấy cành non. Đây chính là mặt chính diện (trống lốc) của cây bonsai.

* Phía Nam của cây: ánh mặt trời rọi sáng suốt ngày, vì thế cành lá rậm rạp nhất. Nhưng nắng nhiều khiến lượng “tia cực tím cao” nên lá ngắn nhất và cành cũng ngắn. Điều này ứng với hậu diện của cây.

*Phía Đông: Ánh sáng mặt trời đầy đủ nhưng chưa đủ mạnh. Vì nắng sáng còn bị sương mù càn, cộng thêm với nhiệt độ trên lá còn thấp do lạnh sương đêm, nên lượng nắng đủ mạnh để kích thích lá làm việc không còn được bao nhiêu thời gian. Tuy không đủ cường độ, nhưng ánh sáng yếu cũng đủ giúp lá làm việc. Do đó cành có khuynh hướng dài ra để tìm đủ ánh sáng phát triển
(quang hướng động). Đây cũng chính là lý do khiến cành hướng đông dài nhất. Đấy là cành thứ nhất của cây.

*Phía Tây: Nắng trưa và chiều mạnh nhất khiến cành phía Tây phát triển tốt. Nhưng vì nắng mạnh, nên cành cũng kém dài. Đây chính là cành thứ hai của cây.

Nếu các bạn nắm được nguyên nhân của cành một, cành hai. Các bạn hiểu được thực chất của hậu diện, chính diện. Việc áp dụng từ quy tắc căn bản cho một cây lý tưởng, sống nơi bình an như trên sẽ phải thay đổi như thế nào cho một cây Thông khác sống nơi hẻm núi, nghiêng mình về hướng Bắc. Hoặc cũng cây thông đó, mọc ở hẻm núi nhưng nghiêng mình về hướng Nam.

Đi xa hơn nữa, qua quan sát, các bạn thấy được: Cây thông hẻm núi cao, bị tuyết đóng nặng vì ít gió, ít mặt trời nên tuyết lâu tan, đã khiến tàn lá vùng đỉnh bẹp dí nên bằng mặt chứ không nhọn nổi như cũng giống cây thông đó ở chân núi.

Trích đoạn từ một bài viết của bác Vũ Hưng.

2. Người phương Tây có xu hướng dễ chịu với cây có hướng chuyển động từ trái sang phải
Điều này xuất phát từ thói quen đọc sách. Chữ Latin viết từ trái qua phải nên mắt cũng quen nhìn theo hướng đó. Trái ngược với người Tàu/người Hàn và người Nhật, họ thích nhìn cây từ phải qua trái hơn.
Điều này cũng không phải bắt buộc gì, nhưng cũng là 1 điểm để bạn cân nhắc khi làm cây.
Méo mó nghề nghiệp tí: bạn có thấy menu của web đặt bên phải dễ dùng hơn đặt bên trái không? Vì đa số chúng ta thuận tay phải, và việc di chuột sang phải dễ hơn so với di sang trái (chuyện di chuột này thì là kết quả việc nghiên cứu game CS của mình ngày xưa!)

X