Tóm tắt chút đỉnh để các anh em nắm rõ kỹ thuật. Cây thông vào mùa Xuân sẽ đâm chồi (bud) tiếp theo ở mỗi đầu chi trừ khi bạn phá chồi đó thì chi đó sẽ chết nếu lá già rụng hết mà vẫn không bung chồi ngủ ở nách lá. Đặt trường hợp bạn để chồi đó thì nó sẽ vươn dài thành nến và vào cuối Xuân lá sẽ bung ra, sang tới Hè lá sẽ già và chúng lại tụ chồi tiếp. Nếu cứ để như vậy thì chi đó sẽ rất dài và sẽ không có chi thứ cấp, người ta gọi đó là “leggy” (chân dài). Thế nên vào mùa Hè người ta cắt đọt nến đó, và ở vết cắt (nếu cây mạnh) sẽ cho ra hai hoặc ba chồi… người ta gọi đó là chồi mùa Hè.

Chồi mùa Hè sẽ từ từ vươn dài và bung lá, và lá từ từ trưởng thành và già đi, tính theo thời gian thì độ khoảng 100 ngày từ khi chồi nhú ra đến khi lá già. Trong quãng thời gian này rất quan trọng, tùy theo giai đoạn của cây mà cần điều chỉnh lượng nước và dinh dưỡng. Khi mà chồi mùa Hè bắt đầu nhú ra, nếu bạn không cắt phân và giảm nước thì chồi sẽ vươn dài thì sau này khoảng cách từ chi cấp một tới chi thứ hai (secondary branches) sẽ rất dài, người ta gọi đó là long internode (đốt dài). Khi chồi đã vươn dài độ khoảng 30 – 45 ngày lá sẽ bắt đầu bung ra. Khi lá bung ra mà bạn muốn lá ngắn (kim ngắn) thì bạn cũng phải thăm chừng nước, tuy nhiên tùy theo kích cỡ của cây mà tính độ dài của lá. Và một điều rất quan trọng cần phải nhớ là lá dài thì sang năm sẽ rút ngắn lại được nhưng đốt dài (long internode) thì không rút ngắn được mà chỉ ngồi ngáp đợi phát chồi ngủ ở nhánh đó (backbud).

Thành thử vào mùa Thu, khi mà chồi mùa Hè đã bung lá và lá đã trưởng thành thì người ta chuẩn bị việc cắt tỉa để cho cây thông thoáng cũng như tích lũy năng lượng để nuôi chồi cho mùa Xuân năm sau. Đây là khâu rất quan trọng, nếu bạn tỉa chồi và lá già quá sớm khi mà đợt chồi mùa Hè chưa trưởng thành thì năng lượng từ nhiều chồi sẽ dồn vào nuôi cái chồi bạn giữ, đâm ra bạn sẽ vẫn có đốt dài và kim dài. Thêm một điều tốt từ việc cắt tỉa mùa Thu là làm cho cây thông thoáng không bị nấm bịnh… thường khí hậu và mùa Thu thì độ ẩm cao, đêm dài hơn ngày nên chuyện nấm bịnh là lẽ thường tình… và cách đề phòng tốt nhất là cắt tỉa cho cây thông thoáng.

Khi cắt tỉa bạn cầm xem qua tổng thể cành nhánh; cành nào yếu cành nào mạnh, cành nào cần mập ra và cành nào cần chậm lại để khi bạn cắt tỉa bạn còn biết cần giữ chồi mạnh hay yếu, lấy nhiều hay ít lá. Việc này người ta gọi là cần băng năng lượng và nó rất phức tạp, khi nào có dịp mình sẽ chia sẻ cách thức này. Hiện tại bạn chỉ cần làm cách như này cho đơn giản, việc đầu tiên là bạn dùng nhíp hoặc kéo cắt hết lá già.

dùng kéo tỉa lá thôngtỉa lá thông vào mùa thu

Sau đó bạn dùng kéo thiệt bén tỉa chồi, chỉ chọn hai chồi cân đối ở vị trí thích hợp nhất.

tỉa chồi thông đen mùa thu

tỉa chồi thông đen mùa thu

Đây là hình cây thông được định hình và cắt nến lần đầu tiên (initial style) vào 06/27/2013

cắt tỉa thông đen

Trước khi cắt nến 07/04/2014

cắt tỉa thông đen

Sau khi cắt nến 07/04/2014 (ngày lễ độc lập của Mỹ)

cắt tỉa thông đen

Sau khi cắt nến 06/24/2015

cắt tỉa thông đen

Chồi mùa Xuân 03/10/2016

cắt tỉa thông đen

Trước khi cắt nến 07/01/2016

cắt tỉa thông đen

Sau khi cắt nến 07/01/2016

cắt tỉa thông đen

Trước khi cắt tỉa mùa Thu (chồi và lá già) 11/14/2016

cắt tỉa thông đen

Sau khi cắt tỉa mùa Thu 11/14/2016

cắt tỉa thông đen

cắt tỉa thông đen

cắt tỉa thông đen

Cây này vẫn còn 2 lần cắt nữa mới song cái tàn sau đó mới vô chậu đẹp được.

Tác giả Uan Ha, nguồn caycanhvietnam.


Mời bạn xem clip dưới đây để hiểu rõ hơn (clip từ facebook của Bonsai Boon, do Tôi mê bonsai dịch).

X