4 bước làm tàn cây Tùng (Juniper) của ông Masahiko Kimura

Lược dịch bởi KS Vũ Hưng, từ Tạp chí Bonsai Today số đặc biệt về Juniper, số 57, năm 1998.

Bốn bước đơn giản sẽ là

  1.  Ngắt bỏ (làm sạch) mọi lá già, lá ngắn trên thân cành.
  2. Quấn dây, tỏa chi thứ ra như xòe quạt.
  3. Uốn cho cành trĩu xuống.
  4. Vuốt đầu ngọn cành cong lên.

(Nói gọn : làm sạch, tỏa chi, uốn xuống, vuốt ngọn).

Bước thứ nhất: Vệ sinh cành tùng

Làm sạch bằng cách ngắt (hoặc cắt) bỏ mọi đọt lá nhỏ xuất hiện từ thân của cành, kể cả các lá già và toàn bộ những chi thứ chúi đầu xuống đất. Nếu nhìn ngang các bạn sẽ thấy nó thể hiện thế này:
cành tùng nằm ngang
Nếu xét trên một mặt phẳng song song mặt đất, chúng ta thấy có những chi thứ nằm ngang thân cành, có chi chĩa lên trời và có chi chĩa xuống đất. Những chi chĩa xuống đất được cắt bỏ:
cắt bỏ những chi nằm phía dưới
Hình dưới, cành Tùng chỉ còn lại những chi thứ chĩa lên trời và những chi mọc ngang với thân cành. Cắt xong sẽ thế này:
cành tùng sau khi bỏ chi nằm bên dưới cành
Tiếp tục làm sạch: Dùng kéo tỉa bỏ những cụm lá rậm rạp như dưới đây:
tỉa bỏ cụm lá rậm rạp
Tiếp theo, dùng tay hoặc kéo ngắt bỏ hết những lá, chi thứ yếu ớt, lơ thơ mọc ra từ thân của cành:
cành tùng trước khi dùng tay ngắt lá lơ thơ
dùng tay ngắt lá tùng
Ngắt xong chi yếu, nhìn cành tùng sẽ thoáng như thế này:
dùng tay ngắt lá tùng
Tóm lại, hãy tỉa lá tùng thật thoáng, chỉ giữ lại những chi khỏe mạnh mà bạn chắc chắn rằng chúng sẽ thành cành nhánh trong tương lai. Những chi yếu chúng sẽ cứ thế trong vài năm rồi rụng đi, vĩnh viễn không bao giờ mạnh lên được bất kể bạn chăm chúng cách nào. Trong hình dưới, những chi càng ở bên phải thì càng mạnh khỏe.
cành tùng khỏe và cành tùng yếu
Sau khi có cành Tùng sạch gọn, chúng ta thực hiện chuyện làm sạch kế tiếp: Bấm ngọn. Trước khi bấm ngọn, bạn thấy những đọt non vọt tương đối mạnh mẽ. Bạn hãy dùng tay bấm bỏ những ngọn vượt này cho tới vùng biên của lá (bỏ những khoanh màu xanh trong hình dưới)
bấm bỏ ngọn tùng vượt lên
Một số điều cần lưu ý:

  • Nếu cành không có những đọt non phát triển như hình trên, có nghĩa là cây Tùng chưa phát triển mạnh.
  • Cây chưa phát triển thì tránh không nên làm công việc tỉa, uốn tàn lá.
  • Cây chưa mạnh mà bạn uốn tỉa thì nó càng yếu. Chuyện chết cành rất dễ xảy ra. Và chuyện cây lấy lại sức cũng sẽ rất khó, rất chậm. Lý do là không có đọt phát triển thì sẽ không có chóp rễ phát triển.
  • Nếu thấy cây yếu (không vọt đọt) mà bạn tống phân vào thì nó sẽ càng yếu thêm.

Vậy cây yếu thì nên làm gì? Bạn nên: Xem lại lỗ thoát nước, xem lại chế độ tưới và ánh sáng(nên điều chỉnh sao cho sáng tưới, chiều về còn hơi ẩm là tốt), có thể xem xét việc đặt cây vào chậu to hơn (không đụng gì tới bầu đất), nhặt bớt lá già/khô/chúc xuống cho thoáng tàn (nhưng không động tới chồi vượt và không uốn).

Cuối cùng, dùng bàn chải sợi kim loại (sợi đồng là vừa, tránh dùng sợi thép quá bén có thể làm hư xước lớp nhu mô vỏ màu đỏ) tẩy sạch lớp vỏ mỏng đang bong dần ở thân cành:
tẩy sạch lớp vỏ đang bong ra trên thân cành tùng

Bước thứ 2: Quấn dây, xòe tàn

Khi cành đã gọn sạch, bạn nhìn từ trên xuống hoặc nhìn ngang đã vừa ý, chúng ta bắt đầu quấn dây. Thông thường người ta dùng cỡ dây 1,5 mm.
Trước khi quấn:
cành tùng trước khi quấn dây
Sau khi quấn dây:
cành tùng sau khi quấn dây
Tỏa đều các chi thứ của cành. Bạn có thể kiểm soát lại mật độ phân bố lá trên cành sao cho mọi điểm trong ngoài có mức dày dặn tương tự nhau. Nhìn ngang, các bạn thấy mật độ lá thưa dần từ gốc tới ngọn. Vùng ngọn có sức tẳng trưởng mạnh nhất, cho nên, vùng này ít lá hơn vùng gốc sẽ giúp cho toàn cành có mức tăng trưởng tương đối cân bằng.
Kết quả:
kết quả sau khi quấn dây

Bước thứ ba: Uốn cành

Để có thể thấy rõ hơn bước thứ ba và thứ tư của phương pháp làm tàn cây Tùng kiểu Kimura, mời các bạn theo dõi kiểu làm của ông Kimura trên một cây Tùng nho nhỏ sao cho nhanh chóng thành dáng dấp một cây Tùng già khú đứng đầu non ngọn gió: cành xệ xuống, nhưng ngọn cành vẫn vươn lên chứng tỏ sự sống vẫn mạnh mẽ trước thiên nhiên.

Cây khởi đầu như thế này:
cây tùng ban đầu
Sau đó là làm vệ sinh sơ bộ, quấn dây ta được cây thế này:
cây tùng sau khi làm vệ sinh
Nhìn cây chỉ còn lơ thơ vài cành, nhưng đó là những cành khỏe nhất. Nhờ xếp chi tỏa đều, những điểm phát tán của ngọn chi thứ trong cành sẽ đủ điều kiện phát triển tốt: nắng, gió, không gian… (không chi nào che chắn chi nào).
Phần ngọn um tùm cũng được tiến hành vệ sinh. Sau khi thu gọn, bạn thấy có một cành khá to ở phía mặt sau. Thế là cần tỉa bạo hơn nữa cho thật mỏng (cành lớn này là kết quả của tăng trưởng mạnh vùng đỉnh. Nếu không được tỉa thật thưa, mỏng, nó sẽ rút hết sức phát triển của cây. Điều này sẽ khiến những cành nhỏ ở dưới trở nên yếu dần và có thể chết).
ngọn cây tùng đã vệ sinh sơ bộ
Sau khi quấn dây, uốn cành thì ngọn trông thế này:
ngọn cây tùng sau khi quấn dây uốn cành

Bước thứ 4: Vuốt ngọn cong lên

Bạn còn nhớ ở bước 1 ta phải tỉa hết mọi chi hướng xuống đất không? Bởi vì đặc điểm sinh lý của tùng cần “lá ngửa hứng sương” thì mới khỏe được. Do đó bạn phải nắn vuốt làm sao cho mọi lá của cây đều hướng lên trời. Hình ảnh dưới đây cho ta thấy sự khác biệt khi cành được uốn, phía đầu ngọn có hướng lên trên:
uốn ngọn cành hướng lên trên
Cuối cùng ta có thành quả:
cây tùng sau khi sửa

Nguồn caycanhvietnam

Chuyên mục: Các giống cây cảnhĐã gắn thẻ với:

4 bình luận

  1. […] Bạn có thấy cái cây này giống bản đồ Việt Nam tới 90% không? Cây được thực hiện qua 5 bước đơn giản, sau 24 tiếng là chúng ta sẽ có một bán thành phẩm . Và thường thì 4 tháng sau có thể có một tác phẩm hoàn chỉnh. Đến tháng 11 vào chậu mới. Tháng 5 năm sau là sẵn sàng đi triển lãm! Bước 1: cắt bỏ cành thừa. Kết quả: Bước 2: Khoan lỗ xẻ thân. Sau đó chêm miếng gỗ vào giữa, khi cây ổn định ta sẽ nhấc miếng gỗ chêm ra. Kết quả: Bước 3: Tạo đường lũa thân. Đường lũa này là hình tượng dãy Trường Sơn. Về mặt mỹ thuật, đường lũa sẽ phá nét cân đối của chữ S nếu có thể làm 1 cách tự nhiên. Ít nhất nên tránh làm 1 đường lũa đều đặn ở chính giữa thân cây, nhìn sẽ rất cân đối và nhàm chán. Bước 4: Làm các cành lũa, lưu ý rằng cành E cần quấn dây và uốn sao cho phá được nét đều đặn của đường cong chữ S (hình vẽ). Nói về cách uốn cành lũa: cắt hết các lá, uốn cành. Khi cành khô đi thì nó sẽ định hình dáng thế, ta có thể tháo dây ra, bóc vỏ và bôi thuốc lũa. Bước 5: Làm tàn lá theo đúng 4 bước làm tàn cây juniper của ông Kimura. […]

  2. […] Chỉ có một điều khác, đó là phần ngọn là bộ phận non trẻ nhất trên cái cây, do đó hướng mọc của cành có xu hướng hướng lên trời nhiều hơn so với phần cành già bên dưới. Bạn xem hình dưới, độ “trĩu” của cành giảm dần khi lên đỉnh. Đối với cây lá kim thì tình hình hơi khác một chút. Bởi vì cây lá kim không rụng lá, nên chẳng bao giờ người xem biết được bạn đã làm cái ngọn thế nào. Do đó bẻ 2 nhánh chữ T và nuôi chi mọc lên thành một cái tán là cách dễ nhất để tạo ngọn. Nhưng đó là cách tạo ngọn ngày xưa của Nhật Bản. Ngày nay, ông Kimura đã làm thay đổi cách làm tàn lá của cả thế giới này. Ngọn cây lá kim được làm thưa thoáng hơn chứ không tròn như trái banh và kín đặc như ngày xưa. Cách làm tàn của ông Kimura hợp với sinh lý cây hơn, do đó cây khỏe hơn và kiểu tàn thưa này nhìn cũng đẹp hơn nữa. (mời bạn đọc thêm 4 bước làm tàn cây tùng của ông Kimura) […]

  3. […] Chỉ có một điều khác, đó là phần ngọn là bộ phận non trẻ nhất trên cái cây, do đó hướng mọc của cành có xu hướng hướng lên trời nhiều hơn so với phần cành già bên dưới. Bạn xem hình dưới, độ “trĩu” của cành giảm dần khi lên đỉnh. Đối với cây lá kim thì tình hình hơi khác một chút. Bởi vì cây lá kim không rụng lá, nên chẳng bao giờ người xem biết được bạn đã làm cái ngọn thế nào. Do đó bẻ 2 nhánh chữ T và nuôi chi mọc lên thành một cái tán là cách dễ nhất để tạo ngọn. Nhưng đó là cách tạo ngọn ngày xưa của Nhật Bản. Ngày nay, ông Kimura đã làm thay đổi cách làm tàn lá của cả thế giới này. Ngọn cây lá kim được làm thưa thoáng hơn chứ không tròn như trái banh và kín đặc như ngày xưa. Cách làm tàn của ông Kimura hợp với sinh lý cây hơn, do đó cây khỏe hơn và kiểu tàn thưa này nhìn cũng đẹp hơn nữa. (mời bạn đọc thêm 4 bước làm tàn cây tùng của ông Kimura) […]

  4. […] chết), chồi mọc phía trong cành, chồi yếu: Có thể bạn sẽ quan tâm tới bài: 4 bước làm tàn cây tùng của ông Kimura. Công việc được thực hiện bởi một bậc thầy về kỹ thuật sắp đặt các […]


Gửi bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Bình luận *

Tên *