Cách giâm cành tùng la hán

Tùng la hán thuộc họ thông tre, tiếng Nhật là Kusamaki, tên khoa học là Podocarpus macrophyllus. Đây là giống cây cảnh quý, mời bạn tham khảo bài viết 4 cây tùng giá 12 tỷ để thấy nó quý thế nào. Đọc bài này mình thắc mắc tại sao dân ta không tự trồng lấy bonsai mà chơi??? Sao lại đi cúng cho Nhật mất 12 tỷ đồng, thật xót xa quá. Hoặc mời bạn ngắm nhìn cây tùng này để cảm thấy hứng thú. Theo mình nhớ thì đây là một cây tùng la hán nổi tiếng của Đài Loan, chỉ dùng để đi thi chứ không bán:

tùng la hán đài loan

Nào bạn muốn trồng tùng la hán chưa? Bắt đầu nhé, trước tiên là cách giâm.

Cách nhân giống tùng la hán bằng phương pháp giâm cành

Mình tham khảo trên mạng thấy người ta khuyên nên giâm cành vào tháng 7-8 âm lịch (họ copy bài của nhau hay sao ấy mà 4-5 bài đều 1 giọng như nhau!) Nhưng theo mình ở miền Bắc nên giâm cành vào đầu mùa xuân. Lý do của mình là mùa này có mưa phùn, đỡ mất công tưới ẩm. Nhưng nếu không thích đợi thì bạn giâm tầm tháng 7 này cũng tốt, có điều cần để cành giâm nơi ít gió, chỉ có nửa nắng và phải phun sương mỗi đêm nếu không lá sẽ rất mau bị héo.

Chuẩn bị:

  1. Đất giâm: gọi là đất nhưng thực ra là cát! Trong giai đoạn này cây chưa có rễ, có chút rễ non rồi cũng chưa có khả năng hút dinh dưỡng ngay được. Cho nên bạn không cần lo cây chết đói, chỉ cần lo cây chết khô hoặc chết úng thôi. Công dụng của cát chỉ là giữ ẩm và làm cho cây đứng vững.
    Tiện đây cũng nói thêm chút kinh nghiệm của riêng mình. Đó là cách tạo đất trồng sao cho phù hợp với điều kiện tại Ninh Bình. Chả là tính mình ngại đi xin 1,2 xô cát. Chả lẽ lại đi mua một xe cát về chỉ để giâm cành sao? Sau 1 năm mày mò mình nghĩ tới cách dùng xỉ than tổ ong các nhà hàng thải ra rất nhiều(xin cái này không ngại vì mình lấy họ còn cám ơn, đỡ mất công đổ rác!) Xỉ than là chất trồng tốt, có tính chất gần giống với đất sét nung. Cách làm là ta đập nhỏ xỉ, cho vào rá và sàng trong nước để loại bỏ những hạt quá mịn gây bí đất. Ngoài ra nước còn rửa trôi mắm muối để tránh cho xỉ bị nhiễm mặn nữa. Theo tiêu chuẩn của các nghệ nhân bonsai Nhật Bản thì đất trồng nên có kích thước từ 3 mm tới 5 mm. Phần hạt xỉ to nhất ta sẽ dùng để lót đáy chậu cây giúp thoát nước tốt, phần hạt vừa (3 tới 5 mm) ta trộn thêm một vài thứ khác vào để trồng cây (xin xem thêm tự làm đất trồng bonsai). Tùy loại cây ta sẽ có một tỷ lệ mùn và hạt xỉ khác nhau nhưng về nguyên tắc đất trồng cần làm được 3 vai trò:

    1. Cung cấp dưỡng chất
    2. Thoáng để rễ cây thở được
    3. Giữ cây vững cho khỏi đứt rễ. Thông thường mình cột cây con bằng dây cho chắc ăn.

    Phần xỉ mịn sau khi sàng xin chớ đổ đi, ta có thể dùng nó để dọn `mìn` của chó mèo rất là tiện!!!
    Ở đây ta sẽ dùng loại hạt 1mm để ươm cành (hạt còn lại trên rổ sau khi sàng qua cái rá vo gạo). Loại giá thể ươm cành này có ưu điểm là thông thoáng, độ ẩm cao và cành giâm khó bị đổ như khi giâm vào cát. Ngoài ra do hạt độ của xỉ lớn nên rễ cũng cong queo uốn lượn đẹp hơn khi giâm vào cát.

  2. Cành giâm: Mình chọn cành có lá cứng cáp màu xanh lục đậm, không nên chọn những cành có lá non màu xanh nõn chuối bởi nó rất mau bị héo. Ngoài ra, nên chọn những cành mọc thẳng lên trời sẽ dễ phát hơn cành đâm ngang, chọn những nhánh mập mạp ở phía ngọn cây sẽ phát mạnh hơn cành dưới thấp. Nếu bạn chọn cành đâm ngang thì khi giâm bạn cũng phải để ngang cho lá ngửa lên trời thì mới hứng được ánh sáng, nhưng để ngang vậy cành dễ đổ và bị đứt rễ non. Nên dùng dao rọc giấy (không có thì dùng tạm dao lam cũng được, nhưng dễ đứt tay) cắt vát 45o chứ đừng dùng kéo cắt cành giâm, nó sẽ bị dập gốc và bị thối đen.
    cành tùng la hán đang bung chồi

Ngâm thuốc kích thích ra rễ:

Thuốc kích thích ra rễ mình dùng là N3M, ở Ninh Bình có bán tại mấy cửa hàng phân bón thuốc trừ sâu dọc đường Nguyễn Huệ (đường QL 1B cũ) giá 25k một lọ (mình mua đầu năm 2014). Cách pha chế thế nào thì trên bao bì có ghi rõ, mình chỉ chú thích thêm là 1 nắp lọ là chừng 10 gr. Ta sẽ dùng dao thật sắc cắt cành tùng dài chừng 10 cm sao cho không bị dập. Nếu dập cành sẽ bị thối. Ngắt bỏ bớt lá dưới chân cành rồi ngâm thuốc chừng 10 phút. (cố gắng để nhiều lá nhất có thể, lá càng nhiều rễ càng mau phát)

ngâm cành tùng la hán vào thuốc kích thích ra rễ n3m
Trước đây mình nghĩ cắt cành như vậy nhỡ nước ngấm vào cây bị nhiễm trùng thì sao!!! Thế là mình bôi keo liền sẹo vào vết cắt để bảo vệ cành tùng la hán thân yêu. Kết quả là chúng nó chết sạch, chắc chết vì không hút được nước :(

Giâm cành

Cách 1: Cách này nên dùng cho nhà vườn ươm với số lượng lớn.
Ta quây gạch và đổ cát vào. Cát dầy khoảng 10 cm là vừa. Bạn dùng xô chậu gì để giâm cũng được, nhưng lưu ý là cần có lỗ thoát nước. Trước đây mình cứ nghĩ mưa xuân thì làm sao mà úng được, nhưng xuân năm 2014 vừa rồi mình đã phải đổi một thùng giâm cành sang chỗ ươm khác vì bị úng. Sau đó ta dùng một cái que nhỏ dùi lỗ rồi cắm cành giâm vào, dùng tay ấn nhẹ cho chặt gốc. Ta cần dùi lỗ để tránh giập vết cắt của cành chiết gây thối gốc.

Mình quên không chụp hình nên mượn tạm cái hình trên mạng!
dùi lỗ cắm cành tùng
Sau đó ta mặc kệ cho mùa xuân làm phần việc còn lại. Nếu bạn cẩn thận thì lâu lâu tưới ít nước vo gạo càng tốt.
khu ươm cành tùng la hán

Sau 6 tháng ta sẽ chuyển cây sang rổ để trồng. Tỷ lệ cành sống thường khoảng 50%. Nhớ rằng hôm chuyển cây trời cần phải mát. Vì nếu trời mưa rễ cây sẽ sưng to do ngậm nước, dễ bị dập. Còn nếu nắng gắt thì cây dễ bị héo do mất nước. Nên chuyển cây vào buổi chiều bởi vì cây con sẽ có 1 đêm mát mẻ để thích nghi với môi trường mới. Để tách cát giâm khỏi rễ cây, tốt nhất là nhúng cây con vào chậu nước và lắc nhẹ là cát sẽ rơi ra hết.
thả cây tùng la hán con vào chậu nước cho rơi cát ra

Kết quả 6 tháng đợi chờ:
tùng con đã ra rễ

A, C là cây đã sống. Cành B gốc đã bị thối đen. Dưới đây là cây tùng con của mình đã bung đọt sau 1 tuần lên sàn…à lên chậu!
cho tùng la hán đã phát rễ lên chậu

Cách 2: Nếu bạn ươm với số lượng nhỏ khoảng 50 cây đổ lại, mình khuyên nên giâm trực tiếp vào rổ luôn. Bởi vì giâm vào khay khi chuyển sang rổ ươm dù có cẩn thận thế nào cũng làm tổn thương hệ rễ. Giâm trực tiếp thế này nếu bạn làm đúng kỹ thuật thì tỷ lệ thành công khoảng 70%-80%.
giâm cành tùng la hán vào rổ nhựa
Sau này, khi thấy rễ ở ngoài thành rổ thì ta sẽ đặt tiếp rổ số 1 vào một rổ lớn hơn.
trồng cây trong rổ nhựa
Tại sao không đặt luôn vào rổ lớn?
1. Rổ nhỏ có tác dụng bóp nghẹt các rễ lớn giúp cho bộ rễ được đều, không có rễ cồ.
2. Giâm cành có xác suất thành công nhất định thôi, giâm cả vào rổ lớn tốn chỗ, tốn công làm đất lắm.

Lưu ý: rổ đầu tiên trồng cây con có kích thước tương đương với chậu dự kiến tương lai cho cây. Sau này ta chỉ việc cắt rễ xung quanh rổ đầu tiên, nhấc cây ra là đặt luôn vào chậu gốm để chơi, rất tiện và an toàn cho cây.


Tại sao ta nên tự giâm cành?

Như mình nói ở đầu bài, trước hết đó là cái thú của người trồng cây. Sau đó là bộ rễ của cây con tự giâm sẽ khỏe hơn cây mua ở chợ Viềng. Lý do là mình thấy họ trồng cây trong đất thịt rất là bí không khí nên rễ thưa và yếu dẫn tới cây cũng bị yếu. Ngoài ra, họ trồng dưới đất luôn ẩm ướt thì không sao, bạn mua về nhà trồng trong chậu khô ráo thường xuyên đất sẽ rắn như xi măng khiến rễ bị bóp nghẹt, cây của bạn sẽ dần yếu đi.

Cuối cùng, xin chép lại bài thơ của bác Minh Xuân:

Giâm cành

Trăm năm trong lúc trồng cây
Giâm cành thì phải mát tay mới thành
Muốn cho ra rễ thật nhanh
Chọn cây mẹ khỏe, chọn cành dẻo dai
Chọn khi nắng ít, mưa vài
Hoa chưa hé nụ, lá dài xanh nguyên
Cát vàng đem lấy làm nền
Cắm cành vừa đủ, chớ quên tưới đều
Ny lông che sớm đậy chiều
Giũ sạch nước đọng, tránh điều bốc hơi
Không khí, nước, ánh mặt trời
Thời gian qua để ra đời rễ con
Đừng chuyển cây lúc còn non
Đợi cho rễ khỏe, chồi còn nhú ra
Đôi khi cây mọc la đà
Giâm cành ngọn, tránh cành già thì hơn
Rễ nhiều, cây tốt xanh rờn
Bõ công theo đuổi nguồn cơn tháng ngày
Giống tốt tiền sẽ về tay
Nhìn cây mau lớn thấy say cuộc đời.

Chuyên mục: Các giống cây cảnhĐã gắn thẻ với:

18 bình luận

  1. Đồng ý với bạn, giâm cành vào đầu xuân là ngon nhất. Mình đã thử nghiệm với Ngọa tùng J.Procumben nana ngon lành chỉ sau 2 tháng, mặc dù không cần chọn nhánh phát mạnh (vì lúc đó cây chưa phát chồi). Nhưng tháng 4, thử nghiệm Heal cuttings với J.Sinensis thì hỏng cả.
    Cách sử dụng xỉ than hạt nhỏ để thay cát của bạn thật hay, có lẽ mình đã sai lầm khi sử dụng không đúng giá thể giâm cành
    Rất cảm ơn những bài chia sẻ của bạn.

    • Cám ơn bạn đã chia sẻ kinh nghiệm bản thân.
      Mình chưa hiểu Heal cuttings là gì?
      Còn J.Sinensis là tên khác của Shimpaku phải không ạ?
      – Cách mình trình bày chẳng qua chỉ là cách rẻ tiền nhất, đơn giản nhất. Với các giống cây quý hơn và khó giâm hơn, bạn thử trồng trong thùng xốp, để nghiêng 30 độ về hướng Nam (hướng nhiều nắng) và đục lỗ thoát nước xem sao?
      – Kinh nghiệm mình mới lượm thêm được:
      1. nên để nhiều lá già tỷ lệ phát rễ sẽ cao hơn.
      2. chọn cành giâm mọc thẳng lên trời trên cây mẹ dễ sống hơn cành đâm ngang.

      • Anh Lê Đức Thiện mến! Anh là người rất đam mê và nhiệt tình truyền đạt những kinh nghiệm về cây cảnh. Tôi xin anh chỉ giúp: Anh giâm cành bằng thuốc kích thích gì và thuốc ấy có thể giâm cho loại cây khác được không? Có phải anh dùng N3M!

        • Vâng, mình điều kiện hạn chế nên chỉ dùng duy nhất N3M cho tất cả các loại cành giâm. Cũng không có điều kiện so sánh với các loại thuốc khác hoặc thống kê xem có thuốc với không có thuốc cái nào tốt hơn. Mình không phải nhà nghiên cứu mà chỉ làm theo thói quen, và thói quen của mình là:
          1. hòa 1 thìa N3M vào chậu nước
          2. thảy hết cành giâm vào chậu nước, ngâm chừng 1 giờ rồi đem ra giâm.

  2. Chào Anh,
    Xin Anh vui lòng cho em hỏi là giống cây này có bán hạt ko? Có dễ mua ko?
    Em có thể liên hệ với anh bằng cách nào ạ?
    Hiện tại em đang sống ở Hà Nội. Em được 1 người bạn tặng cây non nhưng ko biết chăm sóc nên cây đã “đi” hết rồi, giờ muốn trồng lại ạ. Mong tin từ anh. Em cảm ơn Anh nhiều nhiều ạ!
    Email của em là: chauanh311@gmail.com

    • chào bạn, hạt chắc ít người bán, mình thấy giâm cành dễ mà. Trồng hạt cũng hay bởi giâm cành nhiều dẫn tới thoái hóa giống, nhưng ở quê mình trồng nguyên 1 vườn mà chẳng thấy quả nào ^^
      Bạn ở Hà Nội chạy ra chợ Hà đông (vào google tìm “chợ cây Hà Đông” ra nhiều kết quả lắm bạn) hỏi thử xem, cây giống chắc nhiều lắm.

  3. Hiện nay cây cảnh đang rẻ, cây tùng la hán quê mình rẻ lắm . cây nhỏ nơi mình không thấy người ta gieo hoặc mua về trồng nữa, còn cây đã trồng được 5- 10 năm khá nhiều và bán cũng rất rẻ. Nhiều nhà làm cây dở dang không bán được nên bỏ dài; gốc và bộ rễ khá đẹp ….. ai giỏi làm cây cảnh mua về chế tác chắc rất lợi cả về kinh tế và thời gian

    • Bạn động viên mọi người chơi đi, chơi cây mà thấy vui thì mong cây càng rẻ càng tốt, hehe. Chứ chơi kiểu “lướt sóng” như phần lớn người chơi thì thảo nào mà bonsai VN mãi vẫn kém, dù người VN rất giỏi.

  4. Các bác cho e hỏi.
    E định chơi bộ tứ: Sanh, Sung, Tùng, Lộc
    Hiện đã có 3 cây” Sanh, Sung, Lộc vừng

    – Sanh thì đang dâm cành, đã lên mầm tốt, chỉ chờ vào xuân là cho lên ký đá.
    – Lộc thì e thấy: có hiện tượng vàng lá, e vừa bổ sung ít NPK cho đất, lót chậu bằng gạch cho khỏi thối rễ. vặt lá bớt, chỉ để lại 3-4 lá mỗi ngọn. Chưa thấy cây có biểu hiện ra lá mới, chồi mới j cả. Có cần phải chăm sóc thêm j không àh?
    – Sung: vừa đánh về, hơi sai lầm khi đánh vào mùa thu hanh khô và nhiều gió. Cây dưới đất thì phát triển tốt, lá xanh, nhưng đánh nên chậu thì héo hết lá (có đứt 2 rễ to, các rễ nhỏ vẫn còn nguyên). E cắt bỏ toàn bộ lá, thi thoảng kiểm tra, thân vây vẫn khô. Do cây ưa nước e quyết định bịt kít lỗ thoát nước để giữ nước cho Sung. Không biết kỹ thuật như vậy có đúng ko ạh.
    E ở Hà Nội, trồng cây trên trần thượng. Mong các cao thủ giúp đỡ để có bộ 4 cây đẹp.

    • Chào bạn, mùa thu cây chuẩn bị đi ngủ rồi nên bạn kiên nhẫn chờ đợi thôi, đừng sốt ruột kẻo hỏng việc.
      -Với cây lộc vừng mới đánh bị đứt mất rễ, bộ rễ không đủ sức cung cấp dinh dưỡng cho lá thì héo lá là phản ứng tự nhiên, bạn không cần lo lắng. Bạn cố gắng làm sao cho cây thoát nước thật tốt là chính xác rồi, nếu đáy chậu phẳng thì nên kê thêm cái gì cho hơi nghiêng 1 tí cho dễ thoát nước (đừng nghiêng quá kẻo nước lại đọng ở nửa dưới lỗ thoát nước.) Cây to thì nên quấn bao tải (hoặc lưới lan) cho đỡ mất nước, cây nhỏ để nơi ít gió. Khi nào đất khô thì mới tưới (tùy đất trồng mà có thể 1,2 ngày mới tưới 1 lần). Nói chung cố gắng làm sao giữ ẩm, không úng cũng không khô là tốt nhất. Với lại không nên bón phân bởi mới đánh thì rễ chưa có khả năng hấp thụ phân, chỉ tổ làm cây mất nước thêm do phân bón (thực chất là các loại muối) sẽ giữ nước và hút thêm nước từ trong cây ra (mời tham khảo thêm https://bonsaininhbinh.com/tim-hieu-ve-bo-re-cay-canh.html)
      -Với Sung thì bạn không nên bịt lỗ thoát nước, mà nên đặt cây trong 1 khay mỏng và rộng để nước thẩm thấu lên. Chịu khó tưới cây càng nhiều càng tốt để khí trong đất không bị tù túng gây nấm mốc sẽ thối rễ. Mình cũng đã bị chết 1 cây sung vì kiểu bịt lỗ thoát nước này, khi nhấc lên rễ thối đen, bốc mùi!!!
      ——————
      Với tất cả các giống cây ưa nước (sanh, si, lộc vừng, sung, phi lao …) thì phương pháp đặt cây trong khay nước và tưới thường xuyên khiến cây phát triển cực kỳ sung mãn. Tuy nhiên theo mình không nên lạm dụng bởi nó sẽ khiến cây cực kỳ dễ chết khi khay nước bị cạn khô. Cũng như người nên rèn luyện khắc khổ một tí mới cứng cáp, chứ sống sướng quá lỡ may gặp rủi ro sẽ chịu không nổi :)

    • sung muon song tot khi danh nen cat het re het canh roi bo vao chau mot tuan sau se ra choi manh

    • Em đưng bit nô thoat nươc lam như vây môt thơi gian cây se thôi rê va chêt đây

  5. Vâng, cảm ơn bác Thiện, có ý kiến của bác, e cũng yên tâm. E sẽ khoan 1 lỗ thoát nước phía đáy cho thoát nước, hàng ngày e vẫn dùng bình phun nước dạng sương vào thân cây và cành. Hy vọng cây sống tốt, bác hướng dẫn rất chi tiết. Cảm ơn bác nhé.

    Với Lộc Vừng, e thấy cây khá ổn sau khi khoan thoát nước đáy rồi. Lá ko bị vàng héo nữa. Hy vọng mùa xuân có thể cho lên sân thượng. Hiện e đang để tạm sân tầng 1, nhưng có vẻ hơi chật và bị che nắng.

  6. Hôm trước nhắn hỏi em cách giâm cành tùng này, không đợi được trả lời về nhà mò mẫm giâm cành hàng loạt, hôm nay mới đọc được hướng dẫn chi tiết này, chắc về chị phải giâm một lô mới thôi, vì lô vừa rồi làm sai quy trình- vì chị ngâm vào nước pha kích thích ra rễ 2 ngày mới đem giâm. Hic.

  7. Các bác có vẻ hơi cầu kỳ thì phải. Riêng giâm cành các bác cứ dùng CÁT XÂY HẠT TO ( cát vàng ) cộng thêm kích rễ n3m, bác nào có điều kiện thì dùng thêm chất điều hoà sinh trưởng GA3 nữa thì củi mục còn sống lại huống chi cành bánh tẻ.
    Bác ji bảo quê bác nhiều tùng la hán bán thành phẩm cho xin thông tin liên lạc cụ thể nhé .tks bác

  8. Tôi đang có số lượng lượng lớn tùng la hán,cao từ 3 đến 5m, đa lông búp đỏ, lộc vừng cần bán. Lh 0912321752.


Gửi bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Bình luận *

Tên *