Hướng dẫn uốn cành tùng bằng hình ảnh

Những lưu ý trước và sau khi bẻ tùng

1. Thời gian bẻ tùng tốt nhất vào khoảng từ tháng 10 âm lịch đến tháng 2 âm lịch của năm sau. Thời gian này tiết trời thường mát mẻ hoặc lạnh, ít nắng gắt nên việc bẻ tùng ít rủi ro. Quan trọng hơn là thời điểm đó ít xảy ra bão nên đỡ phải bê cây ra vào tốn công. Thời tiết bẻ tùng tốt nhất là mát mẻ kéo dài, độ ẩm trong không khí cao.

2. Nếu trời mát nhưng hanh thì bẻ tùng cũng không tốt lắm, khi đó phải phun lá thường xuyên để giữ độ ẩm.
Người ta cũng không bẻ tùng trời mưa vì nước mưa sẽ ngấm vào trong thớ gỗ nơi mới bẻ làm mục phần này và hỏng vết bẻ.

3. Khi bẻ xong đang trong thời gian dưỡng, nếu trời trở nắng gắt thì phải dùng lưới che và phun nước thường xuyên lên lá để giữ ẩm.

4. Không nên tỉa lá cắt cành khi bẻ, vì ta cần nhiều lá để các chỗ bẻ uốn mau được cố định.

5. Nếu cây khỏe và kỹ thuật của bạn tốt có thể bẻ 3,4 nhịp trên 1 cành cùng lúc. Nhưng nếu là lần đầu bạn làm thì chỉ nên bẻ 1 nhịp thôi.

Thao tác bẻ

Đầu tiên bạn cần sắm một cái kìm chuyên để bổ cành. Bạn có thể mua hàng của Nhật (khá đắt, hơn 1 triệu) hoặc mua hàng rèn thủ công của Việt Nam hay bán ở các hội chợ cây cảnh giá chỉ khoảng 100-200 nghìn.
kìm bổ cành
Đầu tiên là buộc dây tại 2 đầu đoạn dự định bổ. 2 dây này sẽ hạn chế vết bổ không bị toác quá dài so với dự kiến.
buộc dây 2 đầu đoạn sẽ bổ
Dùng kìm bổ dọc theo thớ gỗ. Bởi các mạch nhựa của cành tùng chạy song song với cành nên nếu bạn bổ dọc các mạch này sẽ gây rất ít tổn thương tới cành. Đây là thao tác quan trọng quyết định thành công, bạn cố gắng làm sao chỉ “tách” thớ gỗ ra thôi chứ đừng làm chúng bị đứt.
bổ dọc cành tùng
Dùng tay uốn thử, nếu thấy còn cứng thì bạn tiếp tục bổ làm 4, làm 6.
bổ cành tùng làm 4
Dùng 2 tay day, lắc cành từ từ nhiều lần cho các sớ gỗ dãn dần ra. Đừng bẻ liền 1 lần tới vị trí dự kiến luôn bởi dễ làm các thớ gỗ bị đứt và gây chết cành.
dùng tay vặn bẻ cành tùng
Sau khi đã bẻ tới vị trí ưng ý, ta dùng nilong quấn kín chỗ vừa bổ. Lớp nilong lót này giúp cho vỏ cây không bị dính keo từ băng dính và cũng ngăn nước thấm vào vết bổ nữa.
bọc giấy nilong quanh vết bổ
Tiếp tục dùng băng dính đen quấn kín quanh vết bổ, cố gắng quấn càng chặt tay càng tốt để mai này vết bổ không bị sùi ra.
quấn băng dính đen quanh chỗ bổ
Cuối cùng là dùng que tre, dây níu để cố định cành thật chắc chắn. Nếu cành lỏng lẻo, gió thổi đong đưa được thì vết bổ sẽ rất lâu lành.
dùng cọc cố định cành

Chăm sóc sau khi bổ

1. Thường xuyên phun sương ướt lá vào ban đêm (tùng hấp thụ nước qua lá vào ban đêm)
2. Nên để 1 năm sau hãy tháo que chống và băng keo. Không nên tháo sớm bởi nếu cây khỏe thì sẽ đùn thịt sùi ra ngoài trông không thẩm mỹ, nếu cây yếu thì vết sẹo chưa liền khiến nước mưa dễ xâm nhập và gió lay làm vết bổ bị toác ra.

Hình cây tùng cối đẹp được làm theo lối bẻ vặn này:
tùng cối làm theo kiểu bẻ vặn

Nguồn caycanhvietnam, tác giả Giang Thanh Sơn.

Chuyên mục: Các giống cây cảnh

21 bình luận

  1. Bài viết ngán gọn, dễ hiểu, dễ vận dụng. hình minh họa rất nét rất sát nội dung cần truyền tải. Điều này rất thiết thực cho người đọc vì họ không mất nhiều thời gian và không khó chịu với cách viết dông dài.
    Tuy nhiên ở bài này cho rằng việc quấn ni lông để không bị thấm nước và tránh bị băng dính dính vào gỗ. Có một cách không cần quấn ni lông chỉ quấn băng dính mà vẫn tránh được 2 cái trên bằng cách quấn băng dính theo cách cho phía dính ra ngoài. Ngoài ra cách quấn này khi tháo rất dễ vì chỉ cần dùng dao sắc khía nhẹ một đường dọc thân cành là bóc ngay ra được.

  2. Ảnh của Đức thiện đấy à? đẹp trai thật nhỉ. Mình thì chỉ đẹp chai thôi.
    À sao ảnhtrong bài uốn cành tùng có cái bật lửa mà không thấy nội dung viết đả động đến nó. Phần hiện thời gian trao đổi sao không đúng với thực tế ấy nhỉ. anh còn nợ tôi về hướng dẫn tải ảnh ( cả video ) đấy nhé. Chúc anh khoẻ nổi tiếng theo cách thứ nhất trước 60 ( 3 cái còn lại nếu thích cũng nổi tiếng cho nó toàn tài)

    • cám ơn anh đã nhắc, em đã chỉnh lại ngày giờ của blog. blog mới làm nên còn cần nhờ mọi người góp ý nhiều.
      còn vụ hướng dẫn tải ảnh em ngồi nghĩ 1 lúc mà ko nhớ ra là chuyện gì ^^

    • Em nghĩ cái bật thì có mặt ngẫu nhiên thôi. Hoặc dụng ý bác Thiện là loại kìm bẻ của Nhật có kích thước tầm vậy, để dân mới vào nghề như bọn em biết.

      • dạ đúng, bật lửa là vật đối chứng, để người xem biết kích thước kìm khoảng nào. Hình cái kìm bổ mình lấy trên mạng, họ chụp vậy! còn cái kìm của mình xấu hoắc nên ko dám chụp hình!

  3. Ngẫu nhiên mình có một số ảnh cấy cây sung nhà mình rất phù hợp với một số nội dung bài viết của Đức Thiện, mình muốn tải tặng cho Thiện mà ” chưa thạo”. Mình rất cần Thiện hướng dẫn. Mong trả lời sớm.
    À còn một số nội dung mình trao đổi là rất vô tư chứ không có ý soi mói gì cả. Nếu có tự ái cứ nhắc khéo là mình lựa được ngay ấy mà…. Mình không nổi tiếng nên chưa biết tâm lí người nổi tiếng có chịu được khi có người khác góp ý hay không…

  4. Em.nho Bac tu van cho em nhe: em dinh chuyen chau cay Tung. Em da danh bau o chau cu dc 2 tuan roi. Duong kinh bau la 40cm. Lieu cay co chet duoc ko? Em lo qua chua dam dua sang chau moi. Cay cua em duong kinh goc khoang 10cm. Dt cua em viet ko co dau mong Bac thông cam nhe. Em rat cam on Bac.

    • Chào anh.
      Em nghĩ anh làm theo cách truyền thống xưa nay là cắt tỉa rễ tùng vào khoảng tháng 10-11 âm phải không? Anh đừng quá lo, thật ra xưa nay người ta vẫn làm thế, thậm chí còn bạo tay hơn anh nhưng cây vẫn sống.
      Tuy nhiên, theo em thì nên để qua tết làm thì tốt hơn, bởi nếu làm khoảng tháng 10 thì do cây phát triển chậm nên vết thương sẽ lâu liền ->cây yếu.
      ——–
      Theo em với trường hợp của anh thì anh nên lấy 50% xỉ than đập nhỏ+50% cát thô (tất cả đều có kích thước hạt khoảng 3mm-5mm) lấp đầy vào chỗ trống, sau đó bỏ vài hạt lạc xuống dưới mặt đất khoảng 2cm (rễ cây lạc có khả năng cố định đạm từ không khí, giúp cải tạo đất. Đúng ra anh nên chuẩn bị đất từ 3 tháng trước khi dùng, nhưng thôi giờ dùng tạm vậy.)
      Sau đó cho cây phát triển 1 mùa cho lại sức. Trên lý thuyết, đợt tỉa rễ tiếp theo sẽ vào lúc rễ cây đang phát mạnh nhất. Theo em đó là khoảng 3 tháng sau khi lá chuyển màu xanh thẫm (mới đang thử nghiệm, mong được góp ý thêm). Khi đó anh tỉa nốt 1/4 rễ còn lại và lại đổ xỉ vào chỗ trống.
      Tạm thời thế, rồi theo dõi tới đâu mình tính tới đó anh nhé.
      ————-
      Nói thêm về việc “tỉa 1/4 rễ”:
      1. Những người cẩn thận họ tỉa 2 phần 1/8 bầu đất đối xứng nhau, cứ thế lần lượt cho hết bầu đất.
      2. Thực tế thì với những cây khai thác việc này không đơn giản như vậy, bởi thường chúng có những rễ cồ rất lớn, không thể chia 1/4 bằng chằn chặn như vậy được.
      Khi đó ta cần lựa, cắt dần dần từng rễ chứ không phải theo từng miếng đất. Và nhớ quy luật đừng bao giờ cắt quá 1/2 rễ. Ví dụ với bộ rễ như hình dưới, ta chia làm 2 đợt cắt, đợt 1 vạch màu xanh, đợt 2 vạch màu đỏ. Mỗi đợt lại chia làm nhiều đợt nhỏ hơn cho cây khỏi bị sốc
      https://lh4.googleusercontent.com/-C8Zlil5frIw/VIcMgXbYVYI/AAAAAAAABp0/uQiZFF4R1kI/w600-h475-no/cat-re-tung.jpg

      • Cam on em nhieu nhe! A hoi them:dau la bi cut co phai bi Sau an ko? Neu la Sau thi dung loai thuoc gi de tri?

        • Có lẽ bị con gì đó ăn anh ạ, ốc sên cũng ăn lá non, anh chịu khó bắt sâu sẽ hết. Sâu thường ăn buổi tối, anh phải chịu khó soi đèn pin để bắt, còn ốc sên thì trời mưa sẽ mò ra kiếm ăn. Chú Vũ Hưng có bày cách là để 1 đĩa đổ đầy bia hơi ngoài vườn buổi tối, ốc sên sẽ mò tới uống và say! Sáng ra ta chỉ việc nhặt đem đi đổ. Em thì không ủng hộ việc dùng thuốc trừ sâu, vì nhiều lý do chúng ta nên chung sống hòa bình với muôn loài!

      • Thien cho m hoi. Tung bat dau ra loc.co nen chuyen chau k? 2 thang truoc m danh bau.hien tai re ra rat nhieu. Cam on nhieu!

        • Xin lỗi, giờ mới thấy comment này của anh!
          Mọi loại cây đang ra lộc đều không đụng chạm dao kéo gì nhé anh, đặc biệt thông tùng thì càng không được. Vì khoảng thời gian này rễ mới ra, cây đang bung dinh dưỡng ra để phát triển, ta lại chuyển chậu (thường sẽ làm đứt rễ, hoặc ít nhất là làm hỏng phần lông hút hoặc nấm cộng sinh) lá non mới ra cần dinh dưỡng nhiều mà rễ không đáp ứng được thì lá sẽ khô đi->cây yếu.
          Chỉ riêng có loài Thanh Hao (sa tùng) là người ta khuyên thay chậu lúc lá non thì đỡ chết. Tuy nhiên em chưa có điều kiện thử trồng loài này nên không chắc. (với lại cách trồng sa tùng dường như vẫn còn đang bỏ ngỏ, chưa có ai chắc ăn là mình trồng giỏi loài này.)
          —————-
          Với cây của anh em nghĩ nên đợi tới tháng 9-10 âm, khi trời se lạnh hãy làm. Cách làm cây của mình thường là chậm hơn nhiều so với các nhà vườn chuyên làm cây. Có lẽ vì mình ít cây, trồng trong điều kiện không thuận lợi (mái nhà bê tông, chậu ít đất) nên nâng niu cây hơn. Còn như nhà vườn họ trồng trên đất thì khác hẳn, vặn vẹo thoải mái cây vẫn sống (mà có chết thì còn rất nhiều cây khác) nên họ làm nhanh hơn mình nhiều.

  5. chào a-a ơi đối với tùng lá hán thì ta cũng làm như vậy ạ-khi làm tùng lá hán với những cành to khi ta uấn phải che ra-nếu không có dụng cụ chẻ thì có dùng cách nào để làm ạ

    • Theo mình thấy thì cành tùng la hán cứng mà giòn hơn tùng cối nhiều, nên với trình độ uốn cây còn hạn chế của mình thì mình chỉ níu bằng dây thép cho cong được tí nào thì cong, chứ chưa thử bổ/ xoắn như tùng cối.
      ———–
      Với tùng cối, thông bạn có thể tham khảo thêm kiểu: Xoắn dây thép níu cành (tăng đơ bạn có thể mua ở hàng sắt), loại bỏ thớ gỗ bên trong cành, đặt dây nhôm trong cành rồi quấn dây cọ (nói dây cọ cho oai chứ mình toàn dùng dây nilong mua ngoài chợ, rẻ lắm!). Mời bạn xem kỹ thêm ở bài https://bonsaininhbinh.com/11-phuong-phap-uon-canh-thong-dung.html
      Ở các video hướng dẫn của các nghệ nhân nước ngoài, không hiểu sao mình chưa thấy họ bổ cành để uốn bao giờ, có lẽ bổ cành sẽ tạo vết sẹo không tự nhiên chăng? Mình thấy họ thường quấn dây cành con, níu cành to bằng dây thép là chính.

  6. Co face ko a? E cung co 1so cay thong, chua biet cach tao dang, co j e gui hinh a gop y jym e duoc ko

  7. em muốn trồng tùng khoảng 10 năm thì có cần cắt tỉa uốn éo gì cho có gia trị ko a, nói thật em chưa biết gì về cây tùng.

    • Cây tự trồng rất cần thường xuyên uốn tỉa, thậm chí uốn ngay từ khi cây còn non là tốt nhất để cây vặn xoắn+có kích thước các cành hợp lý. Còn cây tự mọc thì hên xui, trăm cây được 1 cây là mừng.
      Bạn chưa biết gì thì cần làm nhiều cho biết, lý thuyết là 1 chuyện nhưng cứ phải làm mới giỏi được :) từ con số không tới lúc biết làm cây chắc cũng chừng chục năm (với người bình thường) Còn những người học các thầy Nhật thì cỡ 1 khóa đại học.
      À, mà cây cũng giống người học làm cây nhỉ. Để không ko tự giỏi dc, phải học+hành.

  8. […] Dùng kìm chuyên dụng bổ cành ra làm 2 hoặc 4 rồi uốn. Các nghệ nhân Việt thường dùng phương pháp này để làm Tùng, Thông. Xem chi tiết tại: hướng dẫn uốn cành tùng bằng hình ảnh. […]


Gửi bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Bình luận *

Tên *