Kinh nghiệm trồng thông đen Nhật Bản (Phần 6)

Trên nguyên tắc lý thuyết thì việc đưa cây thông có bầu đất lớn vào chậu bonsai hết sức là đơn giản: chúng ta chỉ cần tạo được đủ rễ mới cho cây Thông ở ngay phần gốc Thông.

Nguyên tắc thì như vậy và phần thực hành cũng hết sức dễ dàng. Vấn đề hoàn toàn chỉ phụ thuộc vào hai chuyện:

  • Sức khỏe của cây Thông.
  • Đất mới có giúp ra rễ nhanh.

Chúng ta sẽ làm thế này:
1.Trước Tết khoảng 3 tháng, các bạn cần sửa soạn trước chừng 10 kg đất trồng Thông bonsai: Sạn 5mm 30% + gạch vụn 5 mm 40% + trấu 20% (nếu thay được bằng dớn trồng lan hoặc xơ dừa càng tốt) + cát 1 mm 10 %. (Theo kinh nghiệm riêng của mình nếu dùng xỉ than đập nhỏ thì pha trộn tỷ lệ 50% sạn 5mm và 50% xỉ than đập nhỏ và rửa kỹ bằng nước.)
Trong 3 tháng, các bạn tưới nước có pha 1 viên Aspirine (500mg /1 lít nước), hoặc chút B1 và trồng vài hạt đậu phộng (lạc) vào đất.
Đất để ngoài nắng gió và trồng đậu phộng sẽ trở thành đất có sự sống. Đồng thời những hạt bụi đất sẽ lắng xuống đáy.

2. Các bạn quan sát đọt thông. Khi đọt chớm phát (từ 1cm cao lên đến 2cm cao) thì ngưng tưới hoàn toàn. Thường là khoảng sau tết.

3. Ngưng tưới cây Thông cho đến khi đất mặt khô hẳn. Có thể mức đất khô sâu xuống tới 7 cm. Đôi khi các bạn phải ngưng tưới gần 3 tuần tùy sức nắng nóng trong vùng.

4. Các bạn cào bỏ hết đất mặt trong chậu. Có thể dùng chổi quét sơn quét từ từ cho đến khi lộ hết các rễ mặt. Công việc này đòi hỏi tỉ mỉ. Cần thật chậm rãi làm trong nhiều ngày. Đôi lúc bạn cần dùng đầu tăm gạy đất ra khỏi rễ. Cố gắng lảm sạch đất quanh rễ nhưng đừng gây tổn thương cho rễ. Thường thì cây đào từ núi về không nhiều rễ nhỏ trên mặt. Nhưng đôi lúc lại quá trời rễ.

5. Bạn dùng liềm mới (cho thiệt bén) cắt 1/4 đất mặt. Chỗ cắt cách gốc chừng 5-7cm sâu chừng 10 cm như hình dưới đây.
xắn bầu đất cây thông khai thác
6. Các bạn dùng đũa cậy đất ở vùng cong gần gốc sao cho những cọng rễ bị cắt thò ra khỏi đất tử 3-5cm. Công việc này nên hơi nhanh tay một chút. Đừng để rễ quá khô. Nên làm chỗ không nắng, không gió và nên dùng bình xịt nước có pha Aspirine hoặc B1 xịt ẩm rễ.

Khi xong 1 phía, dùng đất sửa soạn từ 3 tháng trước phủ ngay vào rễ và gốc. Nhớ dùng đầu đũa chọc xuống vùng rễ và lắc đũa qua lại cho đất đá xuống mọi kẽ rễ.

7. Tiếp tục làm y hệt cho phía đối diện.

8. Khi tất cả đã hoàn tất, tưới nhẹ cho ướt đều đất mới (lưu ý: tưới ướt đất mới nhưng đất cũ vẩn khô mới tốt ). Đặt trên mặt mỗi phần đất mới một miếng ngói cho che 75% mặt đất mới.

Vùng rễ trên mặt không bị cắt vẫn để hơ và nên giữ khô. Khuynh hướng rễ mới phát ở chỗ đất ẩm với đầu rễ bị cắt sẽ cao hơn.

Dùng bao nylon đen bao hết cả chậu và mặt đất, tức là làm sao cho đất trong chậu không bốc hơi nước ra ngoài (cột túm miệng bao vào thân cây).

Nên nhớ là phần đất cũ hơi bị khô, chỉ có phần đất mới là ướt.

Ghi chú quan trọng: nếu bạn thấy số lượng rễ thò ra ở mặt cắt quá ít, bạn có thể dủng đũa cậy đất tới sát gốc. Dùng mũi dao tách vỏ ở gốc và dủng tăm bông ngoáy tai chấm ít thuốc ra rễ vào chỗ tróc vỏ. Sau đó phủ kín đất mới. (Việc này tựa như chúng ta “chiết” cây vậy, nhưng chỉ chiết 1 phần!)

Khoảng 3 tuần tới 1 tháng sau, nếu bạn thấy đọt chồi vẫn phát triển (dù chậm) bạn có thể tháo bỏ bao nylon và tưới nước bình thường trở lại.

Nếu hơn 1 tháng, không thấy đọt chồi phát triền và lá có vẻ bị rũ, tháo bỏ bao nylon. Phun sương cho lá và tưới cây ít một. Không nên tưới ào ào một lần. Đất đã quá khô, bạn tưới nhanh quá nước sẽ bị đất khô đẩy trượt đi.
Tười tư từ, sau vài ngày, thấy cây tươi tỉnh lại, bạn tiếp tục bao nylon trở lại thêm ba tuần. Thường thì cây hơi yếu đi nữa, sau lần bao ny lon thứ nhì, rễ mới cũng đã nhận được lệnh và phát triển.

9. Khi mọi chuyện phát triển của cây trở lại bình thường, bạn quan sát mức phát của đọt chồi để tưới nước, bón phân viên tan chậm ở vùng thành chậu. Nếu cây phát triển nhanh hơn năm trước đó có nghĩa là rễ mới ở chỗ đất mới cắt đã phát tốt. Nếu chưa, bạn phải chờ.

10. Nếu rễ mới phát tốt. Sang năm thứ nhì bạn sẽ làm y hệt cho 2 phần tư còn lại. Nếu rễ mới chưa tốt, có thể bạn phải chờ tới năm thứ 3 mới tiếp tục cho 2 nửa còn lại. (Thường là do sức khỏe của cây quá yếu).

11. Giả sử tới năm thứ 3, bạn thấy cây phát triển tốt, có nghĩa là rễ mới ở cả 4 phía đều đã phát. Bạn nên nhấc cây khỏi chậu, và cưa 2 nhát như hình vẽ. (Sẽ thật may mắn nếu cây của bạn trồng trong chậu nhựa, khi đó cứ việc cưa luôn cả chậu, chớ nhấc cây ra ngoài làm gì nguy hiểm.) Sau đó bỏ cây trở lại chậu cũ. Một năm sau, khoảng tết, khi chồi đọt lên cao khoảng 2cm thì bạn cưa thêm 2 nhát nữa là có thể tỉa bỏ ít đất và đưa cây vào chậu bonsai.
tỉa rễ thông dưới đáy chậu
12. Chậu bonsai đầu tiên nên có dung tích hơi lớn hơn bàu đất và rễ cây thông một chút. Bạn áp dụng phưong pháp tỉa rễ bằng liềm thêm 2 năm nữa (1 năm 2 lần, cây vẫn nằm yên trong chậu). Sang năm thứ 3, bạn có thể chuyển cây sang chậu bonsai chính thức.

Lưu ý quan trọng rằng trước khi vào chậu bonsai nhỏ thì không đụng gì tới lá hết. Trong thời gian tạo rễ, lá nhiều cây càng mạnh, càng mau phát rễ mới. Khi đưa vào chậu bonsai nhỏ rồi thì mới tính tới chuyện tỉa cành lá sao cho lá mọc sát chân cành.


Mình cũng đã áp dụng cách tỉa bầu đất này cho những cây tùng la hán đánh từ dưới vườn lên chậu. Kết quả cây mọc rất mạnh, mạnh hơn nhiều những cây rửa sạch bầu đất 1 lần và trồng bằng chất trồng mới.

Nguồn caycanhvietnam, tác giả Vũ Hưng.

Chuyên mục: Các giống cây cảnhĐã gắn thẻ với:

4 bình luận

  1. Cho minh hoi ti nhe, khi mình trồng đậu lạc rồi đến lúc gieo hat thông mình có nhổ cây đậu lac đi ko vậy. Mình cám ơn nhiều

    • Khi cây lạc bắt đầu ra hoa thì bạn cắt ngang gốc của nó. Tức là bạn cần trồng lạc trước khi gieo hạt. Bạn không nên trồng xen lẫn lạc với thông vì lạc sẽ che ánh sáng và gió của cây con. (trừ những cây thông đã lớn rồi thì bạn trồng lạc dưới gốc cũng không sao)
      Lưu ý: Mục đích của trồng lạc là lấy những hạt sần trên rễ lạc (là những hạt chứa vi khuẩn cố định đạm, hiểu nôm na những hạt đó là những viên phân bón) nên bạn đừng nhổ cây lạc mà chỉ cắt ngang gốc nó thôi nhé.

  2. Ak minh co hat thong gio mình chua ươm hạt được , mình định tết này mình sẽ gieo hạt thông bây giờ mình bảo quản hạt thông như thế nào bạn. Giúp mình với mình cám ơn bạn nhiều

    • Trước tiên nên xử lý nấm mốc bằng cách ngâm vào nước tro chừng 2h, vớt ra để khô nơi thoáng gió và mát rồi đặt trong túi bóng kín (ví dụ cái túi đựng tăm bông ngoáy tai) rồi cho vào 1 cái túi bóng đen, rồi bỏ trong ngăn mát tủ lạnh. (Người bán có thể đã ngâm nước tro rồi, bạn nên hỏi người bán xem nếu ngâm rồi thì không nên ngâm nữa)
      Nếu có thể, bạn nên bỏ vào túi mấy sợi dớn trồng lan hoặc rêu (đã rửa sạch đất) hoặc 1 miếng vỏ cam quýt đã hơ qua lửa (cho chết nấm mốc). Mục đích là để giữ độ ẩm trong túi. Tuy nhiên bạn cần thường xuyên kiểm tra túi (tuần 1 lần) xem có bị nấm mốc ko. Nếu bị nấm buộc phải ngâm nước tro lại rồi đem trồng trái vụ, được hạt nào thì được (mình đã thử đem hạt mốc ra chỗ mát/thoáng gió để 1 ngày rồi bỏ lại vào túi, sang xuân gieo nhưng chả lên hạt nào). Bạn nên kiểm tra nhanh rồi bỏ lại vào ngăn mát, tránh cho hạt bị “sốc nhiệt” và có thể thức dậy trước khi gieo.
      Nếu không tự tin vào việc chống nấm mốc, bạn không bỏ gì thêm vào túi cũng không sao, túi bóng kín vốn nó cũng có độ ẩm trong đó rồi. (tuyệt đối không hà hơi hay nhúng nước túi bóng để tạo độ ẩm, rất dễ bị nấm)
      Có mỗi việc nhỏ là bảo quản hạt mà có vẻ loằng ngoằng nhỉ, chơi cây nó tỉ mỉ vậy mới thú :)


Gửi bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Bình luận *

Tên *