Làm cây theo phong cách tự nhiên (Phần 4)

Khi làm cây ta cần chú ý tới rất nhiều chi tiết nhỏ nhặt như cọng cỏ, rêu, độ cao khi trưng bày v.v chỉ một cọng cỏ mọc ngược hướng gió thôi là đương nhiên tác phẩm gió đùa mất ngay tính tự nhiên.

Một vài chi tiết phá hỏng tính tự nhiên của tác phẩm

Ví dụ 1:
Cây thanh hao (sa tùng, tên khoa học là Baeckea frutescens) này mình chụp ở triển lãm cây Ninh Bình đợt hè 2014 vừa rồi. Cây của bác Hùng xiếc ở Hà Nội. Lần đầu được chiêm ngưỡng vẻ đẹp thanh mảnh của sa tùng, mình thực sự rất ấn tượng. Nhưng sẽ còn tuyệt hơn nữa nếu như:

  • Cái chậu màu xanh bóng loáng rõ ràng là không hợp với vẻ cổ lão của cây. Tuổi chậu cần phải tương đồng với tuổi cây, nhìn sao cho giống như cây đã mọc trong chậu tự thuở nào rồi. Theo mình chậu ovan làm bằng đất nung màu nâu đỏ hoặc màu nâu đen có điểm thêm vài chấm trắng nhạt sẽ hợp với cây này (lúc ra hoa).
  • Tán lá hình vòm được cắt tỉa bằng chằn chặn như cắt tóc không phù hợp với phong cách tự nhiên. Tuy vậy nếu xét từ tiêu chuẩn bonsai thì vẫn ổn.
  • Túi phân bón đặt trên mặt chậu thì rõ ràng là không ổn rồi!

cây sa tùng của bác hùng xiếc
Ví dụ 2:
Bạn có thấy cây đỗ quyên dưới đây đẹp không? Hoa đầy kín, xinh như một nàng công chúa. Nhưng nếu bê nguyên cây thế này đi triển lãm thì sao? Chắc chắn bị loại. Tại sao vậy? Vì có ít nhất 2 điểm gây mất tự nhiên ở đây:

  • Sợi dây cố định gốc trồi lên khỏi mặt đất.
  • Đất rõ ràng mới được thay, còn mới tinh. Nên trồng ít cỏ lún phún hoặc phủ rêu lên bề mặt. Mà phủ rêu cũng có mẹo nhé, để rêu cố định trong chậu được chắc chắn thì nên bẻ sợi dây đồng mỏng hình chữ U và ghim mảng rêu chắc chắn vào trong đất (nhớ giấu phần dây đồng bên trên ở trong rêu). Tại vì ở Việt Nam khi đi triển lãm mà rêu rời rông rổng, thổi nhẹ cái là bay thì sẽ bị loại.

cây đỗ quyên
Ví dụ 3:
Cây này của tác giả Nguyễn Quang Phú quận Gò Vấp. Tên tác phẩm là “Cuồng phong”, cái tên đủ nói lên rằng tác phẩm mô phỏng cảnh gió rất dữ. Riêng phần cây thì mình rất thích, cây già nua khắc khổ, gốc rễ vững vàng, cành oằn mình trong gió dữ. Nhưng trong cảnh gió dữ này có đôi điều chưa hợp lý rất dễ nhận ra:

  • Gió dữ vậy mà có 2 ông cụ ngồi ung dung đánh cờ, quả là cao nhân ngoại thế, khác thường.
  • Con cò trắng tha thẩn kiếm ăn trong khung cảnh này cũng không hợp.
  • Lùm cỏ xanh mướt cũng không hợp với cảnh này, nếu có trồng cỏ cũng phải làm sao cho cỏ cũng oằn mình trong gió mới tài.

tác phẩm cuồng phong đạt giải bạc hội hoa xuân năm 2011 của tác giả nguyễn quang phú
Ví dụ 4:
Cũng vẫn tác phẩm “Cuồng phong” ở hội hoa xuân Tao Đàn năm 2012, lúc này đã có một diện mạo mới. Rõ ràng là nhìn đẹp hơn rất nhiều, núi non trùng điệp rất hợp với điều kiện gió thổi miết theo hướng từ phải qua trái. Cây cũng đẹp hơn hẳn: phần lá bên dưới được tỉa lại làm lộ xương tăng vẻ già nua. Điều này rất hợp lý vì những lá bên dưới không nhận được ánh sáng sẽ dần bị đào thải. Tuy nhiên theo mình vẫn có một chi tiết không hợp lý ở đây, đó là cái cây con ở bên trái tác phẩm (mình khoanh vòng tròn đen):
– Gió mạnh tới mức bào mòn cả núi mà cây vẫn mọc ngược gió thì chưa hợp lý lắm, mặc dù trong tự nhiên vẫn có những vùng gió xoáy làm cây bị xô theo các hướng khác nhau. Cái cây đó phá vỡ hoàn toàn tính thống nhất của tác phẩm.
Lưu ý là chuyện cây con bị che sáng bởi cây to có thể bỏ qua do trên mặt phối cảnh thì cây con ở rất xa (nên nó nhỏ). Có điều khi chăm sóc có thể có chút bất tiện do cây con thiếu sáng. Nếu mình may mắn được sở hữu tác phẩm này, mình sẽ bỏ quách cây con đó đi là xong.
tác phẩm cuồng phong của nguyễn quang phú
Đối với cả 2 ví dụ 3 & 4, nên trồng rêu thưa ở phía gió thổi với hàm ý gió mạnh quá bào mòn cả đất, cây nhỏ (rêu) không mọc nổi. Thêm nữa, rêu nên mọc thành từng đám sẽ hợp với khung cảnh khắc nghiệt hơn là kiểu rêu phủ kín, tốt um.
Ví dụ 5:
Đây là một cây 2 thân của Graham Potter. Tác giả mô tả một cái cây già cóc đế, mối mọt sương gió đục khoét thân tòe loe nhưng lại đặt trong một mảnh đất phì nhiêu cỏ cây tươi tốt. Bản thân cái cây cũng có tán lá tươi tốt mọi bề khiến chẳng thể tìm thấy ảnh hưởng của 2 cái bọng thân to uỵch ở chỗ nào cả. Nên chăng những cây lũa, bọng nhiều thế này được đặt trong khung cảnh xác xơ hơn 1 chút, tàn lá tiêu điều hơn 1 chút chắc là sẽ đẹp hơn nữa. (Mình bình luận thế thôi, đồng ý hay không tùy bạn. Nhưng được sở hữu cái cây này là ước mơ của đời mình đó, mình không phải kẻ ngạo mạn đụng đâu chê đó đâu nhé ^^)
cây privet 2 thân của graham potter

Cây Privet 2 thân của Graham Potter


Mời bạn tham khảo vài link thực tế làm cây, trong đó có nhiều chi tiết chú Hưng chỉ ra nét không tự nhiên trong tác phẩm.
Phác thảo tương lai cây duyên tùng-Shimpaku
Lời bình về một cây linh sam của chú Trần Thắng
Đánh giá một tác phẩm Lạc diệp tùng (Larix Decidua)


Những điều gây mất tự nhiên thật còn rất nhiều, mình cũng chưa biết hết và vẫn đang còn học hỏi. Chỉ hy vọng bài này gợi cho bạn chút cảm hứng tìm tòi học hỏi mà thôi.

Chuyên mục: Bàn chuyện cây cốiĐã gắn thẻ với:

8 bình luận

  1. […] Làm 3 chuyện này thế nào mình sẽ cố gắng tổng hợp lại trong phần 4. Bài liên quan: Làm cây theo phong cách tự nhiên phần 1 Làm cây theo phong cách tự nhiên phần 2 Làm cây theo phong cách tự nhiên phần 4 […]

  2. […] Nói là nói vậy, chứ bạn đã thấy cái gì hữu ích chưa? Chắc là chưa, vì Việt Nam có Thông Scots đâu mà làm. Nhưng seri bài này dự kiến có 3 phần, hi vọng bạn sẽ thấy điều gì đó thực tế hơn ở những phần sau. Bài liên quan: Làm cây theo phong cách tự nhiên phần 2 Làm cây theo phong cách tự nhiên phần 3 Làm cây theo phong cách tự nhiên phần 4 […]

  3. […] Bài viết này chứa nhiều lời khuyên bổ ích của một nghệ nhân hàng đầu. Nhưng mình vẫn cảm thấy thiếu thiếu một thứ, đó là cảm xúc khi mình ngắm cây thông Scot của ông. Bởi vì mình chưa từng thấy cây thông Scot thật nào trong đời. Đời mình chỉ thấy cây đa làng, cây sung bên bờ ao, cây me, cây bàng, cây chò chỉ… Đó mới là những cây gợi cảm xúc trực tiếp từ tiềm thức của mình. Vậy nên mình định viết phần thứ 3 về chủ đề người Việt chúng ta có thể làm cây tự nhiên như thế nào? (chủ đề có vẻ hoành tráng vậy chứ mình chỉ định viết vài ý kiến cá nhân nho nhỏ thôi chứ không hề có tham vọng rằng đọc xong phần 3 bạn sẽ biết làm cây theo phong cách tự nhiên như thế nào) Chẳng lẽ ta đi làm cây thông Scot? Không, ít ra cũng phải làm cây thông Pà Cò (Pinus kwangtungensis, ngũ trâm tùng, thông 5 lá) thế này chứ: Bài liên quan: Làm cây theo phong cách tự nhiên phần 1 Làm cây theo phong cách tự nhiên phần 3 Làm cây theo phong cách tự nhiên phần 4 […]

  4. một nhận xét rất tinh tế một lần nữa cảm ơn bạn ..xin hỏi bạn ở đâu vậy cho mình địa chỉ có diệp mình gặp nhé.. bạn có trên f … không ..níu có cho mình meo nhé

  5. không đâu bạn ạ cây hại thân lúa già nua do ý của tác giả gởi gắm đến người thường ngoan ý khác chứ không phải như bạn nghĩ đâu


Gửi bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Bình luận *

Tên *