Khi nào tỉa rễ?

  • Tỉa rễ nhằm mục đích làm cây phát nhiều rễ dày đặc hơn: Trên lý thuyết, cây chỉ phát rể khi có lệnh phát rễ từ đọt (chồi). Chồi nhú ra sẽ sinh auxin ra lệnh phát rễ vận chuyển xuống với vận tốc ~ 1cm/1giờ, từ đó ta có thể áng chừng lúc nào cắt rễ vụ đầu xuân. Tức là khi nào chồi cây hơi nhú ra là lúc ta thay đất cắt rễ, khi đó chính là lúc cây phát rễ mạnh nhất.
    Ta cần lưu ý điều này, bởi có quan điểm cho rằng nên cắt  rễ khi lá cây vàng và rụng (cuối mùa sinh trưởng) do cây đã ngủ đông, rễ không hoạt động nên có thể cắt bỏ. Đó là quan điểm sai lầm. Bởi khi đó cây đã tích đủ dinh dưỡng trong rễ để chuẩn bị cho đợt phát triển tiếp theo, bạn cắt rễ là cắt luôn cả `kho dinh dưỡng` của cây nên cây sẽ lâu phát rễ ở đợt nảy mầm kế tiếp.
  • Tỉa rễ để thân mau to: Ta sẽ cắt rễ vào lúc cây đang bắt đầu tích trữ dinh dưỡng (vụ thu). Khi lá cây bắt đầu già (tức là khi cành cây đã ngưng dài ra) thì ta bỏ một phần rễ đi để dinh dưỡng không chứa trong rễ mà chứa trong thân, do đó thân cây mau lớn. Đây là một kỹ thuật khá khó, bạn không nên mạo hiểm nếu mới chơi cây. Ví dụ nếu bạn cắt một phần rễ cây sanh lúc trời hè đang nắng gắt, cây không hút đủ nước thành ra héo lá. Thế là bạn vội vàng ngắt bớt lá để `chữa cháy`, thành ra mình muốn nhanh hơn một chút mà kết quả lại chậm hơn do cây bị ngắt lá đúng thời kỳ đang `làm ăn` được.

Mối liên quan về hình dáng giữa cây và rễ

mối liên quan giữa hình dáng cây và rễ

Nói nôm na bộ rễ là hình ảnh phản chiếu của thân cây qua mặt đất, rễ làm sao thì cây làm vậy (điều này chỉ đúng với cây mọc tự nhiên chưa qua phẫu thuật thẩm mỹ). Nghĩa là bản tính của cây có khuynh hướng mọc sao cho bộ rễ của cây giống với phần thân cành. Lý do vì các bó mạch từ rễ chuyển lên thân và cành sẽ luôn luôn tìm đường gần nhất để đi. Cho nên, từ rễ to nhất tới cành to nhất sẽ là đường trực tiếp = ngắn nhất. Điều này đem đến cho bạn một lô những lựa chọn trong việc chỉnh hình dáng thân cây dựa vào việc cắt rễ. Ví dụ bạn muốn thân to? Hãy thả rễ cọc mọc dài tự do, tuy nhiên cái giá bạn phải trả là đốt lóng cây sẽ thưa thớt. Nếu muốn cành một phía của cây phát mạnh hơn những phía khác? Bạn hãy trồng cây lệch về phía không cần phát triển và sắp xếp rễ cây cho ngay ngắn trong chậu để phía cần phát triển có nhiều đất hơn.
trồng cây lệch một bên chậu

Vài kinh nghiệm hay có liên quan tới rễ

  1. Trungdunggialai: Với một cây con (nhân giống bằng chiết cành hay gieo hạt, trồng làm cây cảnh hay ăn trái) Khi trồng tôi đều trồng NGHIÊNG một tý (cho dù đó là cây TRỰC) Về sau cây có gốc phát triển nhanh, đẹp và lớn hơn trồng ĐỨNG (Đã thực nghiệm).
    Bình luận của bác Vũ Hưng: Rất chính xác!
    Cảm ơn bạn góp ý hay.
    Điều này rất đúng cả cho những cây giâm cành (góc cành hợp với mặt đất góc 45 độ).
    Độ nghiêng của thân không hợp với kiểu mọc bình thường nên rễ sẽ cố kéo cây mọc thẳng đứng bình thường trở lại. Nhờ vậy, rễ phát mạnh hơn.
  2. Hỏi mrhuynh482: thưa thầy cho em hỏi! Khi cây phôi ta đưa vào chậu, tất nhiên phải cắt rể và lá. Đây là 2 nguồn sống chính của cây! Vậy lúc này cây không còn kho dự trữ ở rễ, lá không quang hợp vậy cây sống bằng gì trong giai đoạn này?
    Trả lời Vũ Hưng: Bạn có cắt cành đào cắm vào bình chưng Tết chứ? Cành đào không rễ không lá. Vậy cành đào còn sống chứ?
    Dĩ nhiên là cành đào, cành mai chưng tết vẫn sống.
    Khi những cành đào nhận được thêm nước do thân “hút” nước lên chuyển tới những cành con. Lượng nước đủ để mầm hoa, mầm lá đang ngủ thức dậy và phát triển.
    Khi chồi lá phát triển, chúng sẽ gởi tín hiệu theo đường nhựa luyện xuống gốc để báo gốc ra rễ. Nhưng thường là gốc không đủ sức ra rễ và bắt đầu hư thúi nên lá cũng thiếu nước khiến rũ héo.
    Nếu cành cắt thuộc loại chịu nước, tức là chỗ cắt chưa bị hư thúi cho đến khi vùng vỏ rễ có tín hiệu ra rễ và chuyển được từ dạng tế bào nội bì ra tế bào rễ (chúng ta gọi là những loại cây chịu nước), lúc đó gốc có rễ và cây tiếp tục phát triển..
    Hầu hết các cây đều phát lá rồi mới phát rễ. Tuy nhiên, một số cây có kích thích tố ra rễ mạnh như linh sam, mai chiếu thủy, liễu rũ… có thể phát rễ trước khi phát lá.
    Tóm tắt: khi cây không lá, rễ bị tỉa, cây sẽ chờ rễ “hút” đủ nước vào thân và sử dụng chất dự trữ trong thân cây để phát lá. Khi lá được phát đủ sức, chồi lá sẽ phát triển.
    Khi chồi lá phát triển là lúc chồi chuyển hiệu lệnh để rễ phát triển. Chúng ta có thể gọi đó là vòng luân chuyển kích thích tố từ chồi lá xuống rễ và từ chóp trễ lên lá.
    Mời bạn xem hình cành mai chiếu thủy ngâm vào nước sẽ phát rễ của bạn Lưu Viên ngoại.
    ngâm cành mai chiếu thủy trong lu nước
  3. Hỏi: Rễ thích chui tới những chỗ thế nào?
    Trả lời:: Có nước/khoáng/tối/ấm 20-30oC/O2. Tối thì không hẳn vì vẫn có rễ khí sinh trên sanh/si/lan…. Lưu ý ở phần O2, rễ sẽ phát triển tốt nếu đất trồng thoáng và thường xuyên được cung cấp O2 bằng cách tưới nước để thay phần không khí cũ bằng phần không khí mới.
  4. Hỏi: Sao vào ban sớm có giọt nước trên lá mà mọi thứ xung quanh vẫn khô? (chứng tỏ ko có sương đêm)
    Trả lời: Khác với lá chỉ làm việc khi có ánh mặt trời, rễ làm việc 24/24. Đôi khi rễ làm việc tốt quá, lượng nước trong lá hơi cao vì đêm tối lá không làm công việc thoát hơi nước nhựa nguyên, thế nên sau đêm tới sáng lá phải thải bớt nước ra chóp lá. Nếu thấy hiện tượng này bạn nên giảm bớt lượng nước tưới lúc chiều tối.
    giọt nước trên lá

Tổng hợp kiến thức từ caycanhvietnam.com

4 bình luận

  1. Phương pháp làm chi dăm dày
    Phương pháp làm chi dăm dày 10/05/2014 at 04:43 |
  2. Dáng gió đùa
    Dáng gió đùa 22/06/2014 at 08:55 |
  3. Bàn về trồng cây trong rổ
    Bàn về trồng cây trong rổ 05/08/2016 at 14:41 |
  4. Dáng gió đùa – CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ ĐẦU TƯ LOVET
X